Chaim Goldberg
Biografia
Chaim Goldberg urodził się w Łukowie w guberni siedleckiej w rodzinie chasydzkiej. Uzyskał tradycyjne żydowskie wykształcenie i studiował w jesziwie w rodzinny mieście, a następnie wyjechał do Niemiec, by uczyć się sztuki w warsztatach i szkołach artystycznych. W 1912 roku wrócił do Polski i otworzył pracownię fotograficzną w Warszawie. Wkrótce został zatrudniony w wydawnictwie Jehudia, należącym do dziennika Hajnt, jako ilustrator i grafik projektujący kartki okolicznościowe i pocztówki.
Goldberg tworzył kolorowe kartki metodą kompozytową, fotografując inscenizowane sceny z aktorami-amatorami, a następnie, wykorzystując techniki malarskie i graficzne, dodawał elementy ilustracyjne oraz krótkie, rymowane w jidysz pozdrowienia. W ten sposób stworzył serię pocztówek z życzeniami Leszana Towa i innymi żydowskimi tradycjami wokół Rosz Haszana, Jom Kipur, Sukot i Simchat Tora.
Swoje prace sygnował najczęściej podpisem HG lub H. Goldberg. Był uznawany jako jeden z najważniejszych projektantów kartek okolicznościowych działających w Polsce na pocz. XX wieku; jego talenty obejmowały także fotografię, malarstwo amatorskie i poezję.
W latach dwudziestych otworzył drukarnię i pracownię cynkografii artystycznej pod nazwą Graficon na ulicy Marszałkowskiej 131 (od 1937 przy ulicy Królewskiej 25) w Warszawie, gdzie projektował czcionki hebrajskie i litografie, a także wykonywał matryce dla licznych wydawnictw i gazet. W 1922 opublikował artykuł o konieczności reformy i modernizacji czcionki hebrajskiej w czasopiśmie Bikher-velt, a w latach trzydziestych publikował w języku hebrajskim i jidysz i ilustrował książki dla dzieci.
Podczas niemieckiej inwazji na Polskę uciekł do okupowanego przez ZSRR Białegostoku, gdzie zajmował się cynkografią. Po zajęciu Białegostoku przez Niemców trafił do getta w Białymstoku i rysował oficjalne plakaty Judenratu. Goldberg najprawdopodobniej zginął w 1943 roku w getcie białostockim (według jednego źródła – w Treblince). Zginęła także jego żona Esther i ich syn Max, który studiował grafikę i fotografię w Wiedniu.
Po wojnie w ruinach Warszawy odnaleziono album z 32 pocztówkami Goldberga wydrukowanymi w latach 1912–1918. Jego prace znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej.