Adam Antoni Kryński

językoznawca, profesor uniwersytetu
19.05.1844 10.12.1932 Łuków

Biografia

Adam Antoni Kryński (ur. 19 maja 1844 w Łukowie, zm. 10 grudnia 1932 w Warszawie) był polskim językoznawcą, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1915–1919 i lwowskiego w latach 1908–1914. Był również prezesem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w latach 1910–1914.

Kryński kształcił się w Warszawie w gimnazjum; od 1862 studiował w Szkole Głównej na wydziale matematyczno-fizycznym, potem na filologiczno-historycznym. Tytuł magistra uzyskał w 1869, po napisaniu rozprawy „O dźwiękach nosowych w językach słowiańskich” (druk. w 1870). W 1874 wyjechał do Lipska, gdzie kształcił się u G. Curtiusa i Leskiena. Z owego czasu pochodzą jego Listy z Niemiec, drukowane w Opiekunie domowym (1874–1875).

W 1875 został członkiem komisji językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, a w 1889 – członkiem korespondentem Akademii. Należał do Towarzystwa Przyjaciół Ossolineum. Od 1871 do 1891 był nauczycielem języków starożytnych i obcych wg gimnazjum II w Warszawie. Wykładowca języka polskiego na Uniwersytecie Latającym. W latach 1906–1907 wykładowca językoznawstwa Wydziału Humanistycznego Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie na którym był także dziekanem w 1907. W 1907 został profesorem na uniwersytecie lwowskim.

3 maja 1928 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 66-6-20/21).

Kryński był również redaktorem Słownika języka polskiego i autorem licznych życiorysów językoznawców. Jego prace obejmowały Kwestyją językową (1872) oraz liczne publikacje dotyczące dziejów i norm polszczyzny, a także poradniki i artykuły w encyklopediach. W pracy „Poradnik językowy” z roku 1921 krytykował obce zapożyczenia i promował używanie form rodzimych.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego (1915–1919) i Uniwersytetu Lwowskiego (1908–1914).
Prezes Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (1910–1914).
Redaktor Słownika języka polskiego i autor licznych biogramów językoznawców.
Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1928).

Ciekawostki

Listy z Niemiec, drukowane w Opiekunie domowym (1874–1875), pochodzą z pobytu Kryńskiego w Lipsku.
Współtworzył wydawnictwa Filologiczne i był jednym z redaktorów ważnych słowników języka polskiego.

Udostępnij